Bartnictwo – sztuka hodowania pszczół w naturalnych dziuplach wydrążonych w żywych drzewach – jest jedną z najstarszych i najbardziej ekologicznie znaczących tradycji Polski. Przez wieki bartnicy (dzicy pszczelarze) opiekowali się swoimi drzewami bartnymi w lasach Europy Środkowej i Wschodniej, rozwijając głęboką, symbiotyczną relację z otaczającym ich światem przyrody.
Dziś ta praktyka jest na skraju zniknięcia. Fundacja Z Mojego Łowiska jest zaangażowana w jej odrodzenie – nie jako eksponat muzealny, lecz jako żywą, oddychającą praktykę ekologiczną o realnej wartości dla bioróżnorodności, kultury i społeczności Dolnego Śląska.
W odróżnieniu od konwencjonalnego pszczelarstwa z drewnianymi ulami, bartnictwo polega na wydrążeniu otworu – zwanego barcią – bezpośrednio w dużym, żywym drzewie, zazwyczaj dębie, lipie lub sośnie. Dziupla naśladuje naturalne otwory, których szukają dzikie roje pszczół, zapewniając idealne warunki dla kwitnącej, samowystarczalnej kolonii.
Bartnik (dziki pszczelarz) opiekuje się drzewem i jego kolonią przy minimalnej ingerencji, zbierając miód tylko wtedy, gdy kolonia jest wystarczająco silna, by to wytrzymać. To podejście daje wyjątkowy, surowy miód leśny, wspierając jednocześnie dzikie populacje pszczół i szerszy ekosystem.
Bartnictwo zostało wpisane na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO w 2020 roku – uznając jego unikalną wartość kulturową i ekologiczną. Polska, wraz z Białorusią, przechowuje ostatnią żywą tradycję tej praktyki w Europie.
Nasza fundacja aktywnie zakłada sieć tradycyjnych drzew bartnych na Dolnym Śląsku. Współpracując z właścicielami gruntów, leśnikami i lokalnymi władzami, identyfikujemy odpowiednie dojrzałe drzewa, wydrążamy tradycyjne barcie i wprowadzamy kolonie rodzimych pszczół miodnych.
Każde drzewo bartne jest starannie monitorowane przez cały sezon. Rejestrujemy zdrowie kolonii, produkcję miodu i otaczającą florę, aby zbudować obraz tego, jak bartnictwo przyczynia się do lokalnej bioróżnorodności. Nasze dane pomogą uzasadnić tradycyjne pszczelarstwo jako prawdziwe narzędzie ochrony przyrody.
Szkolimy również nowe pokolenie bartników. Nasz program szkoleniowy łączy praktyczne prace terenowe z nauką historycznych tekstów i technik, zapewniając, że ta wiedza jest przekazywana dokładnie i odpowiedzialnie.
Zakładamy rosnącą sieć tradycyjnych barci (dziupli pszczelich) w żywych drzewach w lasach i parkach Dolnego Śląska.
Pracujemy wyłącznie z rodzimymi podgatunkami pszczoły miodnej dostosowanymi do lokalnego klimatu i flory, wspierając różnorodność genetyczną i odporność.
Nasz program szkoleniowy uczy tradycyjnych technik wydrążania, zarządzania kolonią, sezonowej opieki i kulturowej historii bartnictwa.
Bartnictwo zostało wpisane na listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO w 2020 roku – nasza praca bezpośrednio przyczynia się do zachowania tej globalnie uznanej tradycji.
Każde stanowisko z drzewem bartnym jest monitorowane pod kątem zdrowia kolonii i otaczającej bioróżnorodności, wzbogacając rosnącą bazę danych o ekologicznych korzyściach tradycyjnego pszczelarstwa.
Aktywny. Drzewa bartne są zakładane i zarządzane na Dolnym Śląsku. Programy szkoleniowe trwają. Nowe stanowiska dodawane każdego sezonu.
Czy chcesz szkolić się jako bartnik, zaoferować grunt pod drzewo bartne, czy po prostu wesprzeć naszą pracę – chętnie Cię wysłuchamy. Ta starożytna tradycja potrzebuje współczesnych obrońców.